hoạn nạn
Học thuậtThân thiện
Định nghĩa
- Danh từ:
- Tai ách, tai ương gây ra sự khổ sở, gian truân: "Hoạn nạn" chỉ những tai họa, biến cố nghiêm trọng và bất ngờ xảy đến, đem lại nhiều đau khổ, khó khăn và thử thách lớn cho con người.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Tình bạn thật sự được thể hiện rõ nhất trong cơn hoạn nạn. (Tình bạn chân chính được thử thách và bộc lộ rõ nhất khi gặp tai ương, khó khăn.)
- Cả đời ông ấy đã trải qua nhiều phen hoạn nạn. (Suốt cuộc đời, ông ấy đã phải trải qua nhiều lần tai họa, gian truân.)
- Cộng đồng luôn sẵn sàng giúp đỡ những người lâm vào cảnh hoạn nạn. (Mọi người trong cộng đồng luôn sẵn lòng hỗ trợ những ai đang rơi vào tình cảnh khốn khó, tai ương.)
Các cách sử dụng nâng cao
"cơn hoạn nạn": chỉ một giai đoạn, một thời điểm cụ thể đầy tai ương và khổ sở.
- Anh ấy đã giúp tôi vượt qua cơn hoạn nạn ấy. (Anh ấy đã hỗ trợ tôi vượt qua quãng thời gian đầy tai họa đó.)
"lúc hoạn nạn" / "khi hoạn nạn": dùng để nhấn mạnh thời điểm khó khăn, gian truân.
- Lúc hoạn nạn mới biết ai là bạn tốt. (Chỉ khi gặp khó khăn, hoạn nạn thì mới nhận ra ai là người bạn thật sự.)
Biến thể và từ gần giống
- Hoạn (trong các từ ghép): thường mang nghĩa tai họa, ví dụ: tai hoạn (tai họa), tật hoạn (tật nguyền, bệnh tật).
- Nạn (trong các từ ghép): chỉ tai nạn, tai họa, ví dụ: tai nạn, thủy nạn (nạn lụt), hỏa nạn (nạn cháy).
Từ đồng nghĩa
- Tai ương: tai họa lớn, điều rủi ro nghiêm trọng.
- Tai họa: điều xấu, rủi ro bất ngờ xảy đến gây thiệt hại.
- Gian truân: sự vất vả, khó khăn, cực khổ trong cuộc sống.
- Khốn khó: cảnh túng thiếu, khổ sở.
Từ trái nghĩa
- Bình an: sự yên ổn, không có tai họa.
- Hạnh phúc: trạng thái vui vẻ, mãn nguyện, sung sướng.
- May mắn: gặp điều tốt lành, thuận lợi.
Thành ngữ, tục ngữ liên quan
- "Hoạn nạn mới biết bạn hiền": (Thành ngữ) Chỉ khi gặp hoàn cảnh khó khăn, hoạn nạn mới nhận ra được ai là người bạn chân thành, tốt bụng.
- "Giàu đổi bạn, sang đổi vợ, hoạn nạn đổi thầy": (Tục ngữ) Phê phán thói xấu của một số người: khi giàu có thì thay bạn bè, khi sang trọng thì thay vợ, khi gặp hoạn nạn thì đổ lỗi hoặc quay lưng với người đã dạy dỗ, giúp đỡ mình.
- Tai ách gây ra khổ sở.